اضطراب جدایی در کودکان

اضطراب جدایی در کودکان

اضطراب جدایی در کودکان


اضطراب جدایی در کودکان

تمام  والدینی که به تازگی صاحب فرزند شده اند باید، از همان ماه های اول تولد، مطالعاتی در مورد ترس جدایی از والدین که با عنوان اضطراب جدایی در کودکان شناخته می شود داشته باشند.
زیرا این نوع اضطراب باعث برهم خوردن چرخه تعلیم و تربیت کودکان و ایجاد اختلال در فعالیت های پدر و مادر می شود.
این نوع اضطراب پس از راه افتادن کودک و به طور معمول در ۱۸ ماهگی دیده می شود.

در این سن، اولین آثار تمایل کودک به مستقل شدن مشاهده می گردد.
اما در همین بحبوحه، کودک، دچار استرس شده و برای رهایی از آن به پدر و مادر خود پناه می برد تا بتواند قدری از تنش احساسی خود را بکاهد.
اگر پدر و مادر بتوانند این شرایط را به درستی مدیریت کنند و در مقابل خواسته های کودک کمی از خود مقاومت نشان دهند، اضطراب جدایی در کودکان در ۳ سالگی از بین خواهد رفت.

اما در صورتی که پدر و مادر واکنش درستی از خود نشان ندهند، این اختلال می تواند تا دوره پیش دبستانی یا دبستانی ادامه پیدا کند.
در برخی موارد نیز در سنین بالاتر علائمی از اختلال در روند یادگیری و انجام کارهای روزانه دیده می شود که به گفته متخصصین حوزه مربوطه به علت اضطراب جدایی درمان نشده در کودکی رخ می دهد.

آیا کودک من دچار اضطراب جدایی شده است؟

اگر شاغل هستید و به خاطر شرایط کاری، کودک خود را از همان دوران نوزادی در طول روز به شخص دیگری سپرده اید، باید بگوییم به احتمال زیاد کودکتان این نوع اضطراب را تجربه کرده است.
معمولا اکثر کودکان زمانی که مادر خود را در اطراف خود نبینند دچار اضطراب جدایی می شوند.

در برخی موارد نیز کودک نگران است دیگر هیچ گاه نتواند پدر یا مادر خود را ببیند، و به همین دلیل در مقابل جدایی و یا دور شدن هر یک از آن ها مقاومت نشان می دهد.
نکته قابل تامل اینکه اگر اضطراب جدایی، به تنهایی، خود ۳ یا ۴ دقیقه به طول بیانجامد، نشانه دلبستگی سالم و اگر طولانی تر شود نشانه وابستگی شدید است.
در نتیجه این نوع وابستگی شدید، امکان بروز اختلال اضطراب جدایی در کودکان بالا است.

این نشانه ها را جدی بگیرید!

  • علائم جسمی

یکی از شایع ترین علائم اضطراب جدایی در کودکان، شکایت کودک از شرایط جسمی یا روحی خود است.
در این گونه موارد کودک ادعا می کند دچار سردرد یا حالت تهوع شده و باید هرچه سریعتر به منزل برگردد.
لذا کودک تمام سعی خود را می کند تا نسبت به وضعیت خود جلب توجه نموده و به دنبال راهی است تا اطرافیان را مجبور کند پدر یا مادرش را هر چه سریعتر فرا بخوانند.

  • علائم رفتاری

پرخاشگری و لجبازی هم به عنوان سلاحی برای فرار از جدایی در کودکان بسیار متداول است.

  • اختلال خواب

کم خوابی یا بی خوابی یکی از عوامل اصلی بروز پرخاشگری در اختلال اضطراب جدایی در کودکان می باشد.
کودکان مبتلا به این اختلال معمولا تمایل ندارند در جایی غیر از خانه و اتاق خود بخوابند.
البته هرجا که بخوابند اصرار دارند که پدر یا مادرشان کنارشان بخوابد.
زیرا همواره کابوس هایی می بینند که در مورد جدایی از والدین شان می باشد.

۱۲ کلید طلایی

اضطراب جدایی در کودکان باعث بروز مشکلات زیادی در زندگی پدر و مادر و اطرافیانشان می شود.
برای رهایی از این مشکلات ضروری است پدر و مادر هر چه سریع تر نسبت به بهبود شرایط اقدام کنند.
در این بخش ۱۲ کلید طلایی برای حل مشکل اضطراب جدایی در کودکان ارائه می شود.

کلید اول: به کودک حق بدهید.

درک ترس کودک و شرایطی که در آن قرار دارد کمک خواهد کرد تا بتوانید به کودکتان بابت ترس و اضطرابی که دارد حق بدهید و بپذیرید احساس او واقعی است.
توجه کنید اضطراب جدایی در کودکان باعث می شود هنگام ورود به جمع دائما به شما بچسبند و از سلام دادن با اطرافیان طفره رود.

در چنین شرایطی به هیچ وجه کودک را بابت این رفتار سرزنش نکنید و به هیچ وجه درخواستی مبنی بر جدا شدن از شما برای سلام دادن ارائه ندهید.
زیرا این درخواست شما باعث تخریب اعتماد به نفس کودک و وابستگی بیشتر به شما می شود.

کلید دوم: مقاومت کنید.

طبیعی است کودکی که در چند ماه اول زندگی، شما را به عنوان فرد اول زندگی می شناخته، در مقابل جدایی با گریه کردن و داد کشیدن از خود مقاومت نشان دهد و به سادگی تسلیم نشود.
بهترین کاری که در این شرایط می توانید انجام دهید این است که آرامش خود را حفظ کنید و در مقابل موضعی که گرفته اید مقاومت کنید.
مقاومت شما به او یاد خواهد داد که با گریه کردن نمی تواند اهداف و خواسته های خود را به پیش ببرد.

کلید سوم: صبر داشته باشید.

هیچ تغییر و هیچ موفقیتی یک شبه به دست نمی آید.
پس عجله نکنید و صبر داشته باشید.
بروز هر گونه تغییر را جدی بگیرید و بابت رفتار بهتر و تلاش های کوچکش برای مستقل شدن، کودک را تشویق کنید.

کلید چهارم: باج دادن ممنوع.

بدترین کاری که در این گونه مواقع می توانید انجام دهید این است که در ازای تنها ماندن کودک برایش هدیه یا به عبارتی دیگر باج در نظر بگیرید.
این کار باعث خواهد شد در ازای هر بار تنها ماندن کودک انتظار هدیه و پاداش داشته باشد و تبدیل به یک عادت زیانبار گردد.

کلید پنجم: هماهنگی قبلی برای والدین هم ضروری است.

اگر قصد دارید کودک را تنها بگذارید از قبل با او هماهنگ شوید و دلیل این کار را توضیح دهید.
به هیچ وجه بدون هماهنگی او را تنها نگذارید زیرا باعث تشدید اضطراب جدایی در کودکان خواهد شد.

فراموش نکنید اگر هر بار که می خواهید تنهایش بگذارید با خودش هماهنگی لازم را انجام دهید احساس امنیت کرده و به مرور زمان به شما اعتماد خواهد کرد و کمتر به شما خواهد چسبید.
در غیر اینصورت دیگر به هیچ وجه به شما اعتماد نخواهد کرد و برای رهایی از اضطراب جدایی لحظه ای از شما جدا نخواهد شد.

کلید ششم: تشویق واقع بینانه ضروری است.

همه انسان ها فارغ از جنسیت و سن و سال، نسبت به تشویق واکنش مثبتی از خود نشان می دهند.
بررسی های صورت گرفته ثابت می کند این واکنش کمک بسیار مفیدی می تواند در حل مشکل وابستگی و اضطراب جدایی در کودکان داشته باشد.

کافی است اگر در مهمانی و یا هر دورهمی، کودکتان به تنهایی اقدام به انجام کاری می کند و یا رفتار مستقلانه ای به دور از شما از خود نشان می دهد، با کلمات ساده مانند «آفرین» او را تشویق کنید.
همچنین می توانید در جمع اعلام کنید که برای مثال پسرتان بزرگ شده است و اخیرا می تواند به تنهایی در اتاق مستقل خود بخوابد.
این جملات تاثیرگذار، نقش بسیار مهمی در شکل گیری استقلال کودک می توانند بازی کنند.

کلید هفتم: پسران بابایی زودتر مستقل می شوند.

همراهی با پدر به عنوان سمبل قدرت، اقتدار، و الگوی رفتاری پسران باعث بروز تطابق و همانندسازی  قوی ما بین پدر و پسر می گردد.

مادران باید سعی کنند تا حد امکان پسران خود را با برقراری ارتباط قوی با پدرشان بزرگ کنند تا باعث کاهش وابستگی شان به مادر و الگوگیری از پدر شود.

کلید هشتم: با مقایسه کردن کودک را لجباز بار می آورید.

هر کودک یک شخصیت منحصر به فرد است.
و هر شخصیت منحصربه فرد توانایی های خاص خود را دارد.
به هیچ وجه کودک خود را با سایر کودکان مقایسه نکنید و توانایی ها و استقلالش را زیر سوال نبرید.

تنها نتیجه این کار بالا رفتن میزان لجبازی کودک و حساسیت او نسبت به توانایی هایش خواهد بود.
و در نتیجه این کار، احتمال استقال یافتنش را به تاخیر خواهد افتاد. 

کلید نهم: وابستگی و حساسیت برای خود شما هم ممنوع است.

هر گونه حساسیت و وابستگی به کودک عکس العمل مشابه به همراه دارد.
اگر می خواهید وابستگی کودکتان نسبت به شما کم شود باید خودتان هم همین کار را انجام دهید و از حساسیت خود کم کنید.

تذکر های مداوم نسبت به احتمال خطر و ابراز نگرانی نسبت به هوای سرد و لباس کثیف باعث می شود کودک در زمان انجام هر کاری در وهله اول شما را به یاد بیاورد.
که این کار باعث تقویت اضطراب جدایی در کودکان می گردد.

پس نگرانی های خود را کنار بگذارید و اجازه بدهید کودکتان با جهان پیرامونش آشنا شود.
وجود جذابیت های گوناگون و پاسخگویی به حس کنجکاوی به مرور زمان توجه وی را جلب خواهد کرد.

کلید دهم: کودکان در حین بازی اسرار خود را لو می دهند.

بنابراین سعی کنید بیشتر با کودک خود بازی کنید و در حین بازی با او حرف بزنید.
کودکان به طور طبیعی در حین بازی در مورد احساسات و افکار خود صحبت می کنند.

این کار به شما کمک می کند نگرانی های او را بهتر بشناسید و سریع تر بتوانید نسبت به رفع انها اقدام کنید.
رسیدگی به احساسات و نگرانی ها از طرف والدین کمک خواهد کرد اضطراب جدایی در کودکان سریع تر از بین برود.

کلید یازدهم: به قول خود عمل کنید.

اگرهنگام ترک محل، به کودک قولی در مورد زمان بازگشت و یا موارد دیگر می دهید، حتما به قول خود عمل کنید.
و در نتیجه آن، بار دیگر که بخواهید کودک را نزد خویشاوندان تنها بگذارید به حرف های شما اعتماد نخواهد کرد و مقاومت بیشتری از خود نشان خواهد داد.
اگر به او قول دادید تا ۳۰ دقیقه برمیگردید، حتما این کار را انجام دهید.
کودکان باهوش تر از آن چیزی هستند که فکرش را می کنید و حتی اگر سواد خواندن و نوشتن هم نداشته باشند متوجه بدقولی تان خواهند شد.

کلید دوازدهم: خداحافظی خاص و پرمحبت نداشته باشید.

این کار شما باعث دلتنگی و برانگیخته شدن احساسات کودک می شود.
هنگام ترک محل، یک خداحافظی کوتاه و ساده داشته باشید و هر بار همان روال را طی کنید.

ایا مراجعه به پزشک ضروری است؟

با اینکه اضطراب جدایی در کودکان بسیار شایع است و در واقع جزو مراحل رشد کودک محسوب می شود، اما در صورتی که در زمان مناسب رفع و درمان نشود ممکن است تبدیل به اضطراب فراگیر و مشکلات حاد تری گردد.
در صورت فراگیر شدن اضطراب و همراه بودن این حس با کودکتان برای مدت طولانی حتما به پزشک و یا روانپزشک مراجعه کنید.

در صورت مراجعه به پزشک ضروری است که هر گونه اطلاعات در مورد سابقه خانوادگی ابتلا به اضطراب و انواع مختلف استرس را برای پزشک معالج شرح دهید.
زیرا شرایط روحی مادر در دوران بارداری و حتی پیش از آن دوران، تاثیر بسیار زیادی در شکل گیری روحیه احساسی کودکان دارد.
مادرانی که در دوره بارداری از استرس بیشتری رنج برده اند، صاحب فرزندانی بسار مضطرب و حساس می گردند.

مهمترین نوع اضطراب شایع در این دسته، اضطراب جدایی در کودکان می باشد.
همچنین داروهای مکمل تجویز شده برای کودک و ویتامین های مصرفی او در دوره رشد، تعیین کننده رشد احساسی آنها می شود.
کودکانی که با کمبود ویتامین های گروه ب روبرو هستند، اغلب روحیه حساس و تحریک پذیری دارند.

سخن آخر

اضطراب فراگیر در کودکان به دلیل اهمیت این دوره سنی در شکل گیری ضمیر ناخودآگاه، می تواند اثرات بسیار زیاد طولانی مدتی در شخصیت کودکان داشته باشد.
زیرا ضمیر ناخوآگاه هر فرد تنها تا سن ۴ سالگی شکل پذیر و قابل تغییر می باشد و تمام اطلاعات و احساسات این دوره در حافظه و ضمیر ناخودآگاه ثبت و ضبط می گردد.
قابل ذکر است اطلاعات ذخیره شده در ضمیر ناخودآگاه باعث تشکیل شخصیت اولیه کودک می گردد.

در صورت عدم درمان و حل مشکل اضطراب جدایی در کودکان، فرد در بزرگسالی از وابستگی ها و تغییرات اجباری رنج بسیاری خواهد برد که ممکن است منجر به مشکلات روحی و روانی زیادی گردد.
درمان مشکلات بعدی برای خانواده ها و تیم پزشکی و حتی خود فرد بسیار طاقت فرسا و نفس گیر خواهد بود و ممکن است باعث بروز مشکلات جدی همچون طلاق در آینده کودک گردد.
ریشه حل تمام این مشکلات در واکنش صحیح والدین نسبت به اضطراب های اولیه کودکان است که مهمترین و اساسی ترین آن همین اضطراب جدایی در کودکان می باشد.
پس حل این وضوع را جدی بگیرید و از همین امروز نسبت به بکارگیری ۱۲ کلید طلایی ارائه شده در این مقاله اقدام کنید.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *