قدرت حافظه و یادگیری

قدرت حافظه و یادگیری

قدرت حافظه و یادگیری


قدرت حافظه و یادگیری

اما آیا تا بحال به این موضوع فکر کرده اید که اگر استفاده از هوش های مصنوعی مانند گوگل به همین روال افزایش یابد و همزمان استفاده از قدرت حافظه و یادگیری خودمان در زندگی روزمره با سرعت فعلی روند نزولی داشته باشد، چه بر سر قدرت یادگیری مان خواهد آمد؟
و آیا هوش انسان هم مانند هوش های مصنوعی نیاز به تکامل دارد تا عملکرد بهتری از جنبه حافظه و ذهن داشته باشد و بتواند با مشکلات فراموشی مقابله کند؟

برای پاسخگویی بهتر به این سوال بهتر است تعریفی از حافظه و یادگیری داشته باشیم تا بتوانیم تکنیک هایی برای تقویت حافظه و یادگیری ارائه دهیم.

تعریف یادگیری

تاکنون تعریف های بسیاری درباره ی یادگیری و حافظه ارائه شده است.
اکثر آن ها یادگیری را به عنوان پدیده ای روانشناختی و رفتاری معرفی می کنند.
طبق یک تعریف، یادگیری عبارت است از فرایند تغییرات نسبتاً پایدار در رفتار فرد که براثر تجربه کسب می شود.

در تعریف دیگری گفته شده است که یادگیری عبارت است از دریافت و کسب دانش درباره ی محیط پیرامون و حافظه نیز عبارت است از حفظ و انبارکردن دانش مورد نظر.
به طور کلی هرگاه موجود زنده ای عمل جدیدی را انجام دهد، می گوییم یادگیری اتفاق افتاده است. یادگیری و حافظه ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند.
به عبارتی آن چه آموخته می شود باید حفظ و انبار شود و با یادگیری های گذشته پیوند بگیرد تا بتواند در آینده به عمل درآید.

تعریف حافظه

شاید به راحتی بتوان گفت حافظه، ضروری ترین ابزارذهنی زندگی روزمره ماست که بدون آن امکان انجام ساده ترین فعالیت های روزمره هم میسر نیست.
انسانها برای انجام هر کاری از جمله فعالیت های ادراکی دنیا، تحلیل و ترکیب اطلاعات و برای به کارگیری دانش خود در موقعیت های جدید پیش آمده به حافظه نیاز دارند.

لذا می توان به این نتیجه رسید که تکامل انسانها بدون وجود حافظه کاملا غیر ممکن بود.
پس قدرت حافظه و یادگیری باعث شکل گیری روند زندگی و حیات بشر شده است.
زیرا تجارب شخصی تک تک ما در حافظه جمعی انسانها به ثبت رسیده، و از طریق ژن ها به نسل‌های بعد منتقل شده است.
برای مثال از زمان انسانهای اولیه تاکنون انسانها درگیر ترس از تاریکی بودند و امروزه با وجود بهترین و مدرنترین امکانات امنیتی, عموما انسانها احساس ناخوشایند و ناامنی نسبت به تاریکی دارند.

فراموشی و حافظه

یکی از خارق العاده ترین نکات مربوط به مغز انسان این است که این بخش به گونه‌ای طراحی شده تا بخشی از اطلاعات تثبیت شده را به اجبار به فراموشی بسپارد.
این فراموشی به شما کمک می‌کند اگر مجدد همان اطلاعات را در یک کتاب مشاهده کردید، سریع‌تر به خاطر بیاورید.
چرا که فراموشی اطلاعات به منزله نابودی آموخته‌هایتان در مغز نیست. بلکه دانشِ شما تنها به زباله‌دانی همچنان نامشخص در ناخودآگاهتان منتقل می‌شود.

قدرت حافظه و یادگیری بدون فراموشی

  1. از حافظه خود کار بکشید.

برای تقویت قدرت حافظه و یادگیری سعی کنید مطالب را بدون یادداشت کردن به خاطر بسپارید و مجددا آن ها را به یاد بیاورید.
حتی میتوانید یک لیست ذهنی از کارهای روزانه که باید انجام دهید داشته باشید و با مرور مداوم لیست خود فعالیت روزانه خود را ادامه دهید.

این کار باعث می شود که یاد بگیرید نکات مورد نظرتان را یادداشت نکنید، بلکه به ذهن بسپارید و سپس سعی کنید هر نکته را از حفظ با دیگران به بحث بگذارید.
پژوهش‌هایی که پیرامون قدرت مغز انجام شده‌اند نیز به تأثیر مثبت این تمرین اذعان دارند.

فعالیت‌ های ذهنی بسیار اهمیت دارند.
به ویژه فعالیت‌هایی که عملکرد مغز را در تمامی سطوح (دریافت، یادآوری و تفکر) تحریک می کنند، موجب بهبود بهره‌وری مغز می شوند.

  1. تکرار کنید.

برای مثال شما برای تقویت عضلات خود طبق برنامه به باشگاه می روید و به طور منظم بر روی تقویت عضلات خود کار می کنید.
آیا قدرت عضلات شما در روز اول با چند ماه بعد برابر است؟
قطعا تمرین و تکرار باعث بالا رفتن قدرت و کارایی خواهد شد.

فعالیت مغز هم مانند فعالیت عضلات ماهیچه می باشد و با تمرین و تکرار قدرتمندتر از قبل به کار خود ادامه می دهد.
بازی ها و تکنیک های زیادی برای تقویت حافظه وجود دارند که یکی از مشهورترین آنها بازی تکنینی قصر حافظه می باشد.

  1. استفاده از تکنیک قصر حافظه برای قدرت حافظه و یادگیری

فیلم های جنائی منابع بسیار خوبی برای یادگیری تمرینات ذهنی-حافظه ای می باشند.
برای مثال در سریال شرلوک هلمز, این کاراگاه خبره از متهمین درخواست میکرد با بازسازی تصویر ذهنی مکان وقوع جرم جزئیات را به خاطر بیاورند.

این تکنیک از زمان یونان باستان باقی مانده است و تاکنون طرفداران بسیاری داشته است.
قصر حافظه در حقیقت مکانی خیالی در ذهن می باشد که اطلاعات متنوعی را قادریم در آنجا قرار بدهیم.
به خصوص داده‌های مختلفی که به آنها هر روزه نیازمندیم و به کارهای روزمره‌مان مرتبط است.

مرحله اول:

در مرحله اول قدرت حافظه و یادگیری شما نیز می‌توانید یک قصر حافظه برای خودتان بسازید.
کافی است در قدم اول مکانی را انتخاب کنید که تصویرسازی آن محل برای شما راحت‌ باشد و ذهن شما با آن بسیار آشنا باشد.

به عنوان مثال خانه پدری یا محل کارتان دو گزینه بسیار سهل الوصولی هستند.
واژه «قصر» الزاما به این خاطر نیست مکانی که قرار است تصورش ‌کنید، بسیار بزرگ باشد.
اتفاقا قصر حافظه می‌تواند در حد یک اتاق بسیار کوچک همانند اتاق خواب‌تان نیز در ذهن‌تان خلق شود.

مرحله دوم:

در مرحله دوم قدرت حافظه و یادگیری یک گام به جلوتر حرکت کنید, یعنی علاوه بر تصویرسازی کلیات مکان باید بتوانید داخل آن حرکت کنید و از اتاقی به اتاق دیگر بروید.
در حالی که جزئیات این حرکت را هم تصویرسازی می کنید.
به عنوان مثال درون خانه‌ پدری‌ که در ذهن‌تان حک شده، از در ورودی وارد منزل شوید.
سپس از پله‌ها بالا بروید و به سمت اتاق خواب‌تان حرکت کنید.

اگر قرار باشد قصر حافظه شما در ذهن‌تان تثبیت شود، باید نحوه وارد شدن‌تان به قصر حافظه همیشه به یک صورت و منحصر به خودتان باشد.
مثلا این کار اشتباه است چشم خودتان را ببندید و به یکباره درون اتاق خواب ظاهر شوید.
برای تمرین تمام تلاش خودتان را به کار بگیرید تا نحوه ورود به قصر حافظه در ذهن حک شود.

مرحله سوم:

در این مرحله اطلاعاتتان را در مناطقی شخصی و منحصر به فرد جاگذاری کنید.
ترجیحا منطقه مورد نظر باید محلی مشخص و معین باشد.
برای مثال برای به خاطر سپردن فرمول‌های درس شیمی بهتر است آن را به دیوار بالای میز مطالعه در اتاق خواب بچسبانید و صرفا روی یک میز ساده درون ذهنتان قرار ندهید.
کلی گویی باعث نامفهوم بودن و کم رنگ شدن تصویر ذهنی تان می شود که این موضوع باعث می شود خیلی زود این تصویر کم رنگ و محو شود.

مرحله چهارم:

مرحله چهارم قدرت حافظه و یادگیری چشمهای خود را ببندید و پس از نهایی کردن تصویر قصرتان سعی کنید آن را به تصویر بکشید.
سپس تصویری که در ذهنتان به یاد آوردید را با تصویر روی کاغذ مقایسه کنید.
آیا شبیه به هم بودند؟

اگر به عنوان مثال اگر قلعه شما خانه پدریتان بوده ایا در قرار دادن چند تابلو یا لوازم دکوری اشتباه کردید؟
اشتباهاتتان را روی کاغذ اصلاح کنید.
هدف از این مرحله صرفا در این موضوع است که شما درون تصورات ذهنی خودتان جزئیات زیادی را تعبیه کنید.

نکات مهم
  • سعی کنید اطلاعات مختصر و مفیدتان را در مکان های مختلف قصر حافظه قرار دهید.
    مثلا اگر در خانه پدریتان هستید بهتر است اطلاعات درس‌های عمومی را در اتاق خواب و دروس تخصصی دانشگاه را در اتاق نشیمن قرار دهید.
  • با نمادسازی اطلاعات یا استفاده سمبلیک از تصاویر، برخی از داده‌های پراهمیت را در قصر حافظه تثبیت کنید.
    به عنوان مثال با قرار دادن تصویر یک کشتی در اتاق پذیرایی می‌توانید آدرس یکی از دوستانتان را که در بندر زندگی می‌کند را به خاطر بسپارید.
  • هر چقدر شما وقت بیشتری را در قصر حافظه ذهن‌تان سپری کنید، در مراتب بعدی خواهید توانست اطلاعات بیشتری را سریع‌تر به یاد بیاورید.
    در حقیقت با تمرین در این مرحله قرار است کاری کنید در یک چشم بستن چند ثانیه‌ای، داده‌های بسیار زیادی را به خاطر بیاورید.
    لذا روزانه حداقل ۱۵ دقیقه وقت صرف تصویرسازی در قلعه حافظه خود کنید.
  • قلعه حافظه خود را به روز رسانی کنید. برای این کار میتوانید اطلاعات جدید را با اطلاعات قدیم جایگزین کنید.
  1. یک مهارت جدید بیاموزید.

می توانید با یادگیری یک زبان جدید یا یادگیری یک نت موسیقی مغزتان را با طرز تفکری متفاوت مواجه کنید.
اینکار ناگزیرتان می‌کند خودتان را به شیوه‌ی دیگری ابراز کنید و چون هرچه بیشتر از مغزتان کار بکشید، عملکرد مغز بهبود می‌یابد, پیگیری این مهارت جدید باعث تقویت حافظه می شود.

  1. در فضای مجازی وقت خود را هدر ندهید.

برنامه های آموزشی پرورش ذهن را دنبال کنید.
برای این کار می توانید از برنامه ها و بازی های متنوع در سایت های مختلف پرورش ذهن استفاده کنید.

  1. ورزش کنید.

امروزه همه نسبت به اثرات مثبت ورزش کردن آگاه هستند.
ورزش نه تنها در سلامت جسمانی مؤثر است، بلکه موجب تقویت حافظه نیز می‌شود.
فقط ۲۰ دقیقه ورزش به پردازش اطلاعات و عملکرد حافظه کمک می‌کند.

همچنین با ورزش می‌توانید روند تشکیل اتصالات عصبی جدید در مغز را سرعت ببخشید.
خلاصه اینکه ورزش به یادگیری سریع‌تر و افزایش سطح هوشیاری می‌انجامد و همگی این فواید فقط با تحرک بدنی حاصل می‌شود.

  1. روابط اجتماعی تان را بیشتر کنید.

چنانچه قصد دارید از توانایی شناختی مطلوبی برخوردار شوید، پس حتما سعی کنید در زندگی‌تان روابط معنی‌دار برقرار کنید.
هم‌صحبتی با دیگران و هم‌نشینی با افرادی که دوست‌شان دارید، موجب می‌شود واضح‌تر فکر کنید و خُلق‌تان باز شود.

  1. برنامه غذایی سالم داشته باشید.

داشتن رژیم غذایی مفید برای مغز و تغذیه سالم نظیر ماهی، میوه و سبزیجات به عملکرد مطلوب مغز کمک می‌کنند.
برخلاف سایر شیرینی جات, شکلات تلخ نیز در تقویت عملکرد مغز مؤثر است.
خوردن شکلات باعث آزاد شدن هورمون دوپامین و در نتیجه باعث  می‌شود سریع‌تر یاد بگیرید و راحت‌تر به خاطر بیاورید.

همچنین، شکلات حاوی مواد مغذی فلاونول‌ و آنتی‌اکسیدان می باشد.
این مواد، می توانند در تقویت عملکرد مغز میسر واقع شوند.
پس می توانید، شکلات تلخ  را با خیال راحت، زمانی که کودکانتان مشغول مطالعه هستند بهشان بدهید.

تاثیر ویروس کرونا بر حافظه و ذهن

ویروس کرونا تنها یک بیماری حاد تنفسی نیست و متاسفانه تحقیقات نشان میدهد به مرور زمان میتواند طیفی از بیماری های مختلف را ایجاد کند.
در حالی که برخی از مبتلایان ازعوارض طولانی مدت این ویروس بر توانایی های شناختی شان مانند حافظه، خستگی و تمرکزشان گزارش می دهند.
برخی متخصصین معتقدند سالها طول خواهد کشید تا بتوانیم ثابت کنیم ایا ویروس کرونا تاثیری بر رفتارهای شناختی یا بیماری های ذهنی مانند اختلال حواس و آلزایمر داشته است یا نه.

با این حال به طور قطع با پیشگیری و درمان کووید-۱۹ و همچنین استفاده از واکسن هایی مانند واکسن های آنفولانزا و ذات الریه میتوان خطر ابتلا به بیماری های شناختی یا ذهنی مانند آلزایمر را که از عوارض ابتلا به این بیماری شناخته شده کاهش داد.

مقاله قدرت حافظه و یادگیری را چگونه ارزیابی می کنید؟
نظرات خود را با ما در میان بگذارید.

۱ دیدگاه

  • سلام و عرض ادب
    ممنون از شما
    از این مقاله هم مطالب بسیار مفیدی را یادگرفتم
    مقاله بسیار مفیدی بود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *