استرس اکسیداتیو

استرس اکسیداتیو

استرس اکسیداتیو


استرس اکسیداتیو

استرس اکسیداتیو به عنوان یکی از اصلی ترین عوامل تخریب بافت های بدن شناخته شده است.
این تخریب به دلیل برهم خوردن تعادل و توازن وضعیت ردوکس بدن رخ می دهد.
به عبارت دیگر زمانی که ارتباط بین اکسیدان ها و آنتی اکسیدان های بدن با افزایش یا کاهش نامتعادل روبرو شود و میزان رادیکال های آزاد بیشتر از حد معمول شود به طوری که باعث تضعیف سیستم دفاعی آنتی اکسیدانی گردد، گفته می شود بدن دچار استرس اکسیداتیو شده است.

استرس اکسیداتیو می تواند با افزایش سطح رادیکال های آزاد، بر روی فعالیت های متابولیسم سلولی، تکثیر و حتی مرگ سلولی تاثیر بگذارد و باعث تغییر در ساختار و عملکرد مولکول های زیستی پروتئینی، لیپیدها و اسیدهای نوکلییک گردد.
این فعالیت باعث آسیب های جدی به بافت های بدن و تشکیل بافت های توموری می شود.

استرس اکسیداتیو چه عوارضی برای شما دارد؟

استرس اکسیداتیو باعث به وجود آمدن التهاب می گردد و این التهابات منجر به عفونت و صدمه دیدن بافت های بدن می شود.
در نتیجه این عمل سیستم ایمنی بدن ملزم به پاسخ می گردد و برای مبارزه با عوامل مهاجم رادیکال های آزاد تولید می کند.
رادیکال های آزاد اقدام به دفاع از بدن می کنند و در این میان در کنار میکروب های مهاجم به سلول های سالم هم حمله کرده و به آنها آسیب می رسانند و باعث تشدید التهاب می شوند.

این چرخه به همین شکل ادامه پیدا می کند و منجر به التهاب های مزمن می گردد که می تواند باعث به وجود آمدن شرایط بیماری های مختلف از جمله دیابت و حتی آرتروز گردد.
استرس اکسیداتیو عامل اصلی بسیاری از بیماری ها مانند انواع اختلالات قلبی، تصلب شراین، جهش های سرطانی و ژنی، سندرم های مختلف مانند سندرم خستگی مزمن، پارکینسون و آلزایمرو غیره می باشد.
همچنین می تواند با آسیب زدن به سلول های بدن باعث تسریع روند پیری گردد.

 تاثیر استرس اکسیداتیو بر بیماری های عصبی

مغز انسان برای انجام فعالیت های خود به ۲۰ درصد از اکسیژن جذب شده بدن نیاز دارد تا بتواند فعالیت های متابولیک مغز را که از طریق آزاد کردن رادیکال های آزاد انجام می گیرد مدیریت کند.
وجود رادیکال های آزاد برای رشد سلول های مغزی و بهبود فعالیت های عملکرد شناختی ضروری می باشد.
در زمان وجود استرس اکسیداتیو، رادیکال های آزاد به وجود آمده اضافی باعث آسیب رسیدن به مغز و مرگ سلول های مغزی می گردند که عامل اصلی ابتلا به پارکینسون می باشد.

آیا من مبتلا به استرس اکسیداتیو هستم؟

بروز دردهای عضلانی و مفصلی به دلیل آسیب های رسیده به بافت ها از جمله علائم بسیار شایع ابتلا به استرس اکسیداتیو می باشد.
همچنین خستگی و کاهش سطح انرژی، افت حافظه و تضعیف قدرت به خاطر سپاری اتفاقات به دلیل افت بازدهی مغز بسیار چشمگیر می باشد.

افرادی که دچار استرس اکسیداتیو می شوند ممکن است دچار ضعف بینایی هم شوند که مشکلات زیادی را برایشان به وجود می آورد.
همچنین حساسیت نسبت به انواع سروصدا و بروز سردردهای ناشی از آن، بروز حساسیت نسبت به عفونت و حتی خاکستری شدن موها از جمله نشانه های ابتلا به استرس اکسیداتیو می باشد.

عوامل تشدید خطر ابتلا به استرس اکسیداتیو

مصرف غذاهای چرب و شیرین که اغلب به صورت فراوری شده تهیه می شوند و به تبع آن چاقی و افزایش وزن از اساسی ترین عوامل تشدید خطر ابتلا به استرس اکسیداتیو می باشد.
همچنین مصرف انواع مشروبات الکلی و انواع دخانیات مانند سیگار و قلیان به دلیل تضعیف سیستم ایمنی بدن می توانند تاثیر منفی بر فعالیت رادیکال های آزاد بگذارند.
قرار گرفتن در معرض تابش نور مستقیم خورشید و یا آلودگی های مختلف مانند آلودگی هوا و انواع سموم کشاورزی یا حشره کش ها به دلیل اثر مخربی که کاهش اکسیژن رسانی بر روی سلول های مغزی می گذارد را هم نمی توان نادیده گرفت.

آیا می توان از ابتلا به استرس اکسیداتیو جلوگیری کرد؟

تحقیقات نشان می دهد جلوگیری از افزایش و تخریب رادیکال های آزاد تقریبا غیر ممکن است.
اما می توان با ترفندهایی باعث تضعیف اثرات و عوارض آنها شد.

آیا تغذیه تاثیرگذار است؟

مهم ترین ترفند کاربردی، افزایش آنتی اکسیدان های موجود در رژیم غذایی می باشد.
میوه ها و سبزیجات به عنوان مهمترین منبع آنتی اکسیدانی به شمار می آیند.
میوه هایی مانند آلو، انواع توت ها، انواع مرکبات مخصوصا لیمو ترش، گیلاس، هویج، زیتون، گوجه فرنگی و کلم بروکلی با حجم بالای اکسیدان های موجود در خود می توانند از بدنتان در مقابل رادیکال های آزاد مخرب محافظت کنند.

همچنین خوراکی های دارای ویتامین ای و ث و مکمل های دارویی این ویتامین ها می توانند سطح اکسیدان بدنتان را به طرز چشمگیری بالا ببرند.
مصرف ماهی و آجیل نیز به عنوان منابع غنی امگا۳ باعث بهبود عملکرد مغزتان در مهار استرس اکسیداتیو خواهد شد.
استفاده از زردچوبه، دارچین، پیاز و سیر را به همراه غذا فراموش نکنید.

کم هزینه ترین راه پیشگیری

ورزش کردن و انجام انواع فعالیت های بدنی همواره به عنوان کم هزینه ترین راه برای درمان مشکلات و بیماری های مختلف معرفی شده است.

اما چگونه می توان با ورزش کردن به جنگ رادیکال های آزاد رفت؟
انجام تمرینات ورزشی منظم با بالا بردن سطح اکسیدان های موجود در بدن، می تواند اثرات مخرب آنتی اکسیدان ها از بین ببرد و باعث کاهش استرس اکسیداتیو گردد.
همچنین ورزش باعث بهبود عملکرد مغز و جلوگیری از بروز پیری در آن می شود که باعث جلوگیری از ابتلا به بیمای های حواسی و آلزایمر و کاهش اثرات پیری می گردد.

خواب؛ اثر مثبت یا منفی؟

داشتن خواب منظم و کافی به مغز این فرصت را می دهد که بتواند عملکرد اندام های مختلف را به درستی پردازش  و مدیریت کند.
خواب کافی با عادی سازی ترشح هورمون های بدن و بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن، باعث حفظ تعادل  اکسیدان ها و آنتی اکسیدان ها می گردد.

افراط و تفریط

نتایج مباحث بالا نشان می دهد تغذیه نامناسب و خواب ناکافی همان قدر مضر است که پرخوری و مصرف غذاهای ناسالم هستند.
پرخوری وخوردن مداوم، با برهم زدن توازن اکسیدان ها و آنتی اکسیدان ها، بدن را بیشتردر معرض استرس اکسیداتیو قرار می دهد.

با توجه به اینکه افراط و تفریط هر دو می تواند عامل بروز و یا تشدید استرس اکسیداتیو گردیده و سلامتی را از بدنمان دور می کند، بهتر است با میانه روی و داشتن سبک زندگی سالم خود را از چنین خطراتی مصون نگه داریم.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *