افسردگی دوقطبی

افسردگی دوقطبی

افسردگی دوقطبی

افسردگی دوقطبی ، به عنوان یکی از خطرناک ترین بیماری های قرن محسوب می شود.
این بیماری، آسیب های زیادی را به جامعه تحمیل می کند. در وهله اول، می توان به کاهش اعتماد عمومی و فردی اشاره کرد.

تعاریف زیادی در مورد افسردگی دوقطبی ارائه شده است، اما در جمع بندی کلی می توان گفت افسردگی دوقطبی حالتی است که در آن فرد دچار نواسانات خلق و خویی طولانی مدت می گردد که ممکن است هفته ها و گاهی ماه ها به طول بیانجامد.
این بیماری روانی باعث اختلال در مغز و سطح انرژی بدن می شود که نهایتا منجر به شیدایی می گردد.

علل به وجود آمدن اختلال دوقطبی

این اختلال می تواند در اثر حوادث و اتفاقات بیرونی مانند اضطراب و استرس های طولانی مدت، فشارهای روحی و روانی و تنش های عصبی رخ دهد.
همچنین محققان دریافته اند که افرادی که سابقه خانوادگی این اختلال را دارند، بیشتردر خطر درگیر شدن با این بیماری قرار دارند.
به عبارت دیگر ژن ها قابلیت انتقال نسل به نسل این اختلال را دارا هستند،هر چند هیچ ژن خاص و منحصر به فرد که مربوط به این بیماری باشد تاکنون کشف نشده است.

با توجه به ریسک پذیری بالای ترکیب این دو عامل با هم، افرادی که با هر دو این عوامل در زندگی روزمره خود روبرو هستند باید هر چه سریعتر نسبت به جلوگیری از ابتلا به این بیماری اقدام کنند.
برخی از تحقیقات نشان می دهند افسردگی دوقطبی می تواند تا آخر عمر در بدن باقی بماند و باعث آسیب های جدی در روابط اجتماعی، شغلی و عملکردی فرد و در موارد حادتر منجر به خودکشی شود.

خطر خودکشی در این دسته از افراد ۱۵ برابر بیشتر از افراد عادی می باشد.
البته توجه کنید که احتمال ابتلای هر فرد سالم به این بیماری تنها یک تا دو درصد می باشد.

ابتلای فصلی

تغییر فصل در برخی افراد همراه با تغییرات خلق و خویی و حالات روحی و احساسی می باشد.
در شرایط حادتر این نوع تغییرات، فرد در فصل بهار یا تابستان دچار هیپومانیا گشته و حالات خلق و خویی او به افسردگی منتهی می شود.
البته حالت عکس این شرایط هم ممکن است.

انواع  افسردگی دوقطبی

تاکنون ۲ نوع از بیماری افسردگی دوقطبی شناخته شده اند.

  • در افسردگی نوع ۱، فرد به مدت چند روز دچار حالت شدید شیدایی و از خود بی خودی می شود در حالی که ممکن است همزمان و در طول بازه های کوتاه افسردگی را نیز تجربه کند.
    گاهی علائم این حالت به قدری شدید می شود که فرد مجبور به بستری شدن می شود.
  • گاهی نیز فرد بعد از یک دوره افسردگی در گذشته دور یا نزدیک، به مدت حداقل ۴ روز وضعیت شیدایی خفیف را تجربه می کند که به عنوان نوع ۲ شیدایی یا هیپومانیا شناخته می شود.

تعریف شیدایی یا هیپومانیا

در اصطلاح عام، شیدایی به معنای سرخوشی زیاد استفاده می شود.
در این حالت فرد احساس می کند جهان در دستان اوست و ایامش به کام.
با توجه به این احساس، افزایش ناگهانی اعتماد به نفس در این دسته به وفور دیده می شود.
و در نتیجه این اعتماد به نفس اقدام به انجام کارهای پر ریسک و خطرناک در میان این افراد بسیار زیاد است.

مثلا ممکن است ناگهان انجام یک پروژه پیچیده را بر عهده بگیرند یا بر سر یک موضوع حیاتی قمار یا شرط بندی کنند.
همچنین افراد مبتلا به هیپومانیا دچارخلق و خوی تند، و تغییر ناگهانی حالت روحی، و کاهش احساس نیاز به خواب می شوند.
در برخی از این مبتلایان نیز پایین آمدن قدرت قضاوت، بالا رفتن فعالیت های بدن، و تمایل زیاد به برقراری رابطه جنسی گزارش شده است.

آیا این مشکل حاد قابل درمان است؟

خبر خوب برای مبتلایان به این بیماری این که در شدیدترین حالت ها و بدترین وضعیت ها هم این اختلال قابل درمان است.
هرچه بیمار زودتر نسبت به درمان و حل مشکل خود اقدام کند، احتمال اثرپذیری درمان و کاهش عواقب آن نیز بیشتر خواهد بود.

به دلیل اینکه دوره این بیماری بسیار طولانی است و ممکن است کل عمر وی را شامل شود، روند درمان نیز نیازمند زمان زیادی می باشد و ممکن است بسیار به طول انجامد.
اما پیش از آن زمان، علائم مربوط به نواسانات خلقی و حالات روحی به میزان قابل توجهی به ثبات خواهند رسید.
موثرترین روش درمان این بیماری، ترکیب همزمان استفاده از دارو و روان درمانی می باشد.

روان درمانی

در روش روان درمانی به بیمار گفته می شود جدولی تنظیم کند و به صورت روزانه علائم روحی، الگوریتم خواب واتفاقات روزمره را یادداشت کند.
داشتن خواب کافی کمک بسیار زیادی به جلوگیری از وخیم شدن حالت روحی و رفتاری فرد می شود.
زیرا بیداری زیاد باعث تحریک اپیزود شیدایی گشته و فرد را با بحران روبرو می کند.

همکاری بیمار به همراه خانواده در این بخش به تحلیل بهتر روحیات فرد مبتلا و نوسانات خلقی او کمک می کند و روان درمانگر قادر می شود با توجه به نمودار حاصله از این گزارشات اپیزود کامل پیش رو را پیش بینی کرده و از وقوع ان جلوگیری کند.

درمان با دارو

داروهای مربوط به این اختلال بهتر است توسط روانپزشک تجویز شوند.
زیرا روانپزشکان قادر هستند قبل از تجویز دارو، به بیمار از دو حوزه جسم و روان بنگرند.
برای تثبیت کردن خلق و خو و حالات روحی فرد، روانپزشکان از داروهای تثبیت کننده خلق و خو که معروف ترین آنها لیتیوم است استفاده می کنند.

همچنین برای درمان کودکان نیز، لیتیوم به عنوان تاثیرگزارترین دارو شناخته شده است و نتایج خوبی برای محققان این حوزه به ثبت رسانده است.
سازمان غذا و داروی ایالات متحده آمریکا لیتیوم را به عنوان تاثیرگزارترین داروی تثبیت کننده خلق و خو به ثبت رسانده و از آن برای کنترل شیدایی و پیشگیری از حاد شدن حالات بیماران مبتلا به
افسردگی دوگانگی استفاده می کند.

داروهای دیگری مانند لاموتریژین، والپروئیک اسید، دیوالپروئکس سدیم، و کاربامازپین هم برای درمان استفاده می شوند.
در شرایط خاص و برای تاثیرگذاری بهتر داروها، از لیتیم و لاموتریژین به صورت همزمان یا ترکیبی استفاده می شود.
البته گاهی ممکن است مصرف این داروها عوارضی مانند تغییرناگهانی روحیه و تسریع اپیزود شیدایی یا هیپومانیا به همراه داشته ‌باشد.

به‌منظور پیشگیری از بروز اینگونه عوارض، روانپزشکان داروهای تثبیت‌کننده‌ی خلق و خو را گاهی به همراه داروهای ضد افسردگی تجویز می کنند.
همچنین برای درمان اختلالات خوابی این بیماران اغلب از داروی قوی بنزودیازپین مانند کلونازپام یا لورازپام استفاده می شود.
اما توجه کنید که مصرف این داروها به شدت اعتیادآور است و استفاده از آنها فقط برای یک دوره کوتاه پیشنهاد می شود.

مصرف برخی از این داروها در برخی موارد بر عملکرد غده تیروئید تاثیرات منفی داشته است.
لذا مصرف لیتیوم در کنار برخی از این داروها برای ایجاد تعادل در میزان هورمون تیروئید بسیار شایع است.

ذکر این نکته ضرورری است که مصرف همه این داروها بدون عوارض جانبی نمی باشد و بیمار مبتلا به افسردگی دوگانگی  ممکن است دچار عوارض دارویی مانند افزایش وزن، دلهره و استرس دائمی، خشکی دهان، حالت تهوع، و کاهش میل جنسی شود.
لذا توصیه اکید می شود بیمار مبتلا به افسردگی دوگانگی به هیچ وجه بدون مشورت با روانپزشک معتبر، صرفا با مطالعه مطالب سایت های مختلف اقدام به مصرف این داروها نکند.

شوک درمانی

گاهی ممکن است در موارد بسیار حاد استفاده از انواع داروها و مراجعه به روان درمان، با بن بست درمانی روبرو شود و فرد دچار روان پریشی و میل به خودکشی شود.
در این حالت از شوک درمانی استفاده می شود.
تاثیر بی نظیر شوک درمانی بر بهبود شرایط افراد مبتلا به افسردگی شدید و افسردگی دوقطبی، بارها به اثبات رسیده است.

یک اشتباه بزرگ

اغلب افرادی که این روندهای درمانی را طی می کنند، به علت عوارض جانبی بسیار زیاد آن، پس از اندکی بهبود اقدام به قطع داروها و ترک روند درمان می کنند.
این یک اشتباه بزرگ است که باعث برگشت و عود مجدد و در برخی موارد عود بیشتر بیماری می گردد و روند درمان را با مشکل جدی روبرو می کند.
برای جلوگیری از وقوع این حالت در بیماران مبتلا به افسردگی دوقطبی، به هیچ وجه نباید داروها قبل از اتمام دوره درمان کنار گذاشته شوند.

درمان بدون عارضه

تغذیه صحیح همواره به عنوان بی عارضه ترین راه مقابله با بیماری های مختلف شناخته شده است که در درمان و پیشگیری از ابتلا به بیماری افسردگی دوقطبی نیز می تواند مثمرثمر واقع شود.

تا می توانید میوه بخورید!

استفاده از انواع توت ها مانند توت فرنگی و زغال اخته به دلیل وجود ویتامین ث می تواند مانع از افزایش هورمون کورتیزول شود.
یاداور می شود هورمون کورتیزول، هورمون استرسِ ترشح شده از غده آدرنال می باشد که عامل اصلی به وجود آمدن احساس اضطراب و افسردگی می باشد.

سیب، موز و پرتقال نیز به دلیل وجود ویتامین ث و فیبر بالا می توانند باعث تقویت سیستم دفاعی بدن شوند.
اسیدآمینه تریپتوفان موجود در موز نیز می‌تواند پس از ورود به بدن تبدیل به هورمون سروتونین گشته، باعث به وجود آمدن احساس آرامش و نشاط شود.

چاق کننده آرامش بخش

همگی می دانیم که مصرف غلات نقش بسیار زیادی در افزایش وزن و بروز چاقی دارد.
اما این کربوهیدرات قوی می تواند با تاثیرگذاری برمغز، باعث افزایش تولید هورمون سروتونین شود که به عنوان هورمون شادی شناخته می شود.
تحریک تولید این هورمون می تواند باعث بهبود خلق و خو و جلوگیری از افسردگی شود.

جلوگیری از واکنش های استرس زا با لبنیات

فراورده های لبنی به دلیل وجود ریبوفلاوین می توانند کمک بسیار زیادی به بیماران مبتلا به افسردگی دوگانگی داشته باشند.
زیرا کمبود ریبوفلاوین باعث بروز اختلال در سیستم های سنتز و ترشح پروتئین می گردد که در نتیجه آن بدن دچار واکنش های استرس زا خواهد شد.

تا می توانید بنوشید!

دم نوش های گیاهی زیادی در بازار وجود دارند که می توانند باعث کاهش اضطراب و رفع آثار افسردگی شوند.
برای مثال دم نوش بابونه علاوه بر درمان ناراحتی های معده و دستگاه گوارش، می تواند به درمان اضطراب و بی خوابی و جلوگیری از بالا رفتن احتمال اپیزود حاد کمک کند.

سخن پایانی

بروز علائم ابتلا به افسردگی دوقطبی برای همه افراد به یک صورت اتفاق نمی افتد.
برخی از بیماران تنها با یکی از این علائم روبرو می شوند و برخی دیگر از تمام آنها به صورت همزمان رنج می برند.

درمان های موجود نیز به دور از عارضه نیستند و خود به تنهایی ممکن است باعث بروز اضطراب و نگرانی شوند.
شاید بهترین کاری که می توانیم بکنیم این است که با داشتن شیوه زندگی سالم و بهبود شخصیت فردی، و در نتیجه با جلوگیری از بروز احساسات منفی و اضطراب، خود را از ابتلا به بیماری افسردگی دوگانگی مصون نگاه داریم.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *